Ein metode for alle

Unchain map partners

Ein ny metode gjer det enklare å analysere klimarisiko saman med folk frå lokalsamfunna det handlar om. Arbeidsforma gjer det òg enklare å finne fram til tiltak som kan dempe risikoen. Vestlandsforsking skal leie eit EU-prosjekt der lokalkunnskap og innbuarar også blir invitert med i analysearbeidet.

 

Marta Janssen

Forskarar frå Nederland, Tyskland, Spania, Austerrike, Sverige og Frankrike deltek også.
– Vi kjem til å prøve ut metoden på 12 utvalde case i sju europeiske land, fortel Marta Jansen, som deltek i prosjektet på Noradapt saman med leiar Carlo Aall.

Kartlegge for å tilpasse

Ei viktig innsikt som kjem godt fram med denne metoden, er at det ikkje er klimaendringane åleine som gir oss fleire naturkatastrofar. Samfunnsendringar verkar òg inn, til dømes attgroing, og bak det igjen lurer årsaker som mindre beiting. Det same gjer måten folk ter seg på i naturen og kor mange som ferdast i eit bestemt område eller til dømes byggjer hytter der. Når vi skal tilpasse oss eit klima med større naturgitt fare for skogbrann, blir det viktig å sjå på alle bakanforliggande faktorar som bidreg til at uønskte hendingar oppstår eller får eit visst omfang.

– Ved å setje fingeren på desse faktorane, kjem ein lettare i gang med tilpassingstiltak, seier Marc Zebisch frå Eurac Research i Bolzano, som var i Sogndal 16. oktober for å demonstrere arbeidsmåten i praksis. 

Marc Zebisch frå Eurac Resarch framfor tavla der analysen av klimarisikoen skogbrann er i ferd med å få kjøt på beinet. Til høgre: kartet over Rogaland. Den gule lappen viser plasseringa av øya Ombo, som deltakarane på arbeidsverkstaden tok for seg.

 

Turistreiser til og frå Flåm

Vestlandsforsking skal analysere klimarisiko knytt til transport av turistar til og frå Flåm. Med ein million besøkande i året, stupbratte fjellsider, smale fjordarmar og tronge tunnelar, er det mykje å ta av når fantasien skal setjast i sving saman med lokalkjende deltakarar.

 – Ved å sjå om att på tidlegare analysar av klimarisiko gjennomført i Flåm, kan vi kanskje betre forstå sårbarheit i naturbaserte turistnæringar og peike på betre måtar å tilpasse seg klimaendringane lokalt, seier Jansen.

Brukt i Asia

Rammeverket Eurac Research bidreg med i Unchain-prosjektet er fleksibelt, og opnar for å legge inn all slags risiko-relatert informasjon i modellen. Det betyr at ein òg kan ta med risikoen og sårbarheit som ikkje er talfesta på nokon måte. Sjølv har instituttet, som ligg i Sør-Tyrol i Italia, prøvd ut metoden i land som Bangladesh, Tadsjikistan, og Aserbadsjan. Analyseprosessane Zebisch fortalde om på arbeidsverkstaden i Sogndal, tok bortimot eit halvt år i tid, og munna ut i eit omfattande grunnlagsmateriale om risiko og mogleg klimatilpassing. Metoden fungerer òg godt i mindre skala, meiner han.

– Enkelt og effektivt!

Dei som var med på å prøve metoden under rettleiing frå Zebisch, var svært nøgde både med innføringa og testinga. Mange understreka at det tok kort tid å skjøne metoden, og at det ikkje skulle så mykje innsats til før ein fekk fram verdifull kunnskap.

Også forskarar som har jobba lenge innan klimatilpassing i norske kommunar, tykte den nye tilnærminga var givande og vil ta erfaringane vidare i arbeidet sitt.

– Metoden er god når det gjeld å involvere alle slags aktørar i analysearbeidet. Sjølv personar utan stor kompetanse på klimatilpassing vil kunne bidra effektivt i dette arbeidet, seier Jansen. 

Deltakarar frå Vestlandsforsking, Sogn og Fjordane fylkeskommune, Rogaland fylkeskommune (via Skype) og Høgskulen på Vestlandet utførte analysen av tilfellet “skogbrann på øya Ombo” med enkle hjelpemiddel: ei tavle med kart og handskrivne lappar som vart flytta på eller skrivne på nytt etter kvart som det kom fram nye nyansar og samanhengar.

Deltakarar frå Vestlandsforsking, Sogn og Fjordane fylkeskommune, Rogaland fylkeskommune (via Skype) og Høgskulen på Vestlandet utførte analysen av tilfellet “skogbrann på øya Ombo” med enkle hjelpemiddel: ei tavle med kart og handskrivne lappar som vart flytta på eller skrivne på nytt etter kvart som det kom fram nye nyansar og samanhengar.

UNCHAIN prosjektet vart presentert på eit oppstartsmøte for alle prosjekta som har fått midlar fra den siste ERANET AXIS utlysninga.